Wielka nauka w mikołajskich lasach – Stacja Hydrobiologiczna PAN

Obiektem zainteresowania mikrobiologów z Zakładu Hydrobiologii Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego jest natomiast wpływ roślinożerców bezkręgowych na wodne rośliny kwiatowe i duże glony oraz zależność pomiędzy temperaturą wody w jeziorze a dobową migracją skorupiaków planktonowych. Inne zagadnienia, które naukowcy starają się zgłębić w mazurskich lasach, to m.in.: wieloletnie zmiany roślin wodnych zanurzonych w jeziorach Pojezierza Mazurskiego, monitoring rozmieszczenia ryb przy pomocy echosondy czy rozmieszczenie mięczaków w jeziorach o różnej trofii (produktywności biologicznej).

Strukturą i funkcjonowaniem biocenoz bakteryjnych w zróżnicowanych ekologicznie środowiskach wodnych zajmują się natomiast naukowcy z Zakładu Mikrobiologii Wydziału Biologii Uniwersytetu Warmińsko- Mazurskiego w Olsztynie. W mikołajskiej Stacji badają oni m.in. mikrobiologiczne procesy transformacji materii organicznej w wodzie i osadach dennych ekosystemów jeziornych oraz dynamikę planktonu bakteryjnego jezior poddawanych rekultywacji i zabiegom biomanipulacyjnym.

Jak zaznacza dr Ejsmont-Karabin, tematyka prac naukowych prowadzonych w oparciu o Stację dotyczy nie tylko samej hydrobiologii, ale też wybranych zagadnień ekologii lądowej. Na przykład, wśród zainteresowań badawczych pracowników CBE PAN, znajdują się obserwacje aktywności łowieckiej nietoperzy nad jeziorami o różnej trofii i różnej roślinności przybrzeżnej oraz porównanie aktywności niektórych gatunków owadów zamieszkujących archipelagi mazurskich wysp.

Do Stacji przyjeżdżają także przyrodnicy z Katedry Ekologii Krajobrazu Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Tematyka ich badań dotyczy z kolei charakterystyki struktury krajobrazu mazurskiego na przykładzie obszaru miedzy Jeziorem Gardyńskim a Majczem, oceny szybkości rozkładu na łące koszonej i nie koszonej oraz oceny intensywności przepływu energii przez podstawowe poziomy troficzne typowe dla krajobrazu mazurskiego.

Są także badania zupełnie nie powiązane z tematyką „wodną”. „Może tu przyjechać każdy naukowiec, który chce coś zbadać. Niekoniecznie biolog. My nie stosujemy tego typu kryteriów; nie wyróżniamy żadnego rodzaju badań. Ewentualnie, jeżeli nie jesteśmy w stanie zapewnić odpowiedniego sprzętu, naukowcy przywożą własne wyposażenie” – wyjaśnia kierowniczka placówki.

Od kilku lat na Stacji prowadzone są także projekty wspólne, w które zaangażowane są zespoły z kilku różnych instytucji. Jednym z nich jest realizowany od 2003 roku badawczy projekt zamawiany pt. „Różnorodność biologiczna ekosystemów: geneza i funkcja”. Jego koordynatorem jest CBE PAN, kierownikiem prof. Ryszard Chróst z Uniwersytetu Warszawskiego, a wykonawcą pracownicy kilku jednostek naukowych wchodzących w skład konsorcjum.

Wspólnymi siłami badają oni różnorodność zespołów mikroorganizmów w obrębie pętli mikrobiologicznej oraz procesy produkcji, utylizacji i dekompozycji materii organicznej w wodach otwartych jezior. Celem nadrzędnym projektu jest poznanie mechanizmów generowania różnorodności biologicznej mikroorganizmów i jej skutków dla podstawowych procesów mikrobiologicznych wpływających na funkcjonowanie ekosystemów wodnych.

Stacja Hydrobiologiczna w Mikołajkach cieszy się powodzeniem także wśród naukowców z zagranicy. Aktualnie swoje badania, w ścisłej współpracy z dr Jolantą Ejsmont-Karabin, prowadzi tu prof. Galina Galkovskaja z Instytutu Zoologii Białoruskiej Akademii Nauk. Obiektem jej zainteresowań są mechanizmy podtrzymywania bioróżnorodności zooplanktonu w stratyfikowanych jeziorach różnej trofii. Eksperymenty nad dżdżownicami prowadzi w Mikołajkach także profesor z Uniwersytetu Moskiewskiego, a inna badaczka z Moskwy zajmuje się tu dafniami”.

ATRACYJNE MIEJSCE, DOBRY SPRZĘT, CIEKAWE WYNIKI

Każdy z naukowców, przyjeżdżających do Mikołajek na badania, może skorzystać z dostępnego w Stacji specjalistycznego wyposażenia. Pracę biologów umożliwiają liczne mikroskopy, analizatory węgla, system komputerowej analizy obrazu LUCIA, sondy termiczno-tlenowe, pehametry, spektrofotometry, wagi laboratoryjne itp. Niezbędne w przypadku badań terenowych są także dostępne tu czerpacze i siatki planktonowe oraz środki transportu wodnego i lądowego. Stacja posiada własne łodzie, kajaki i kuter oraz samochód terenowy z wyposażeniem do badań w terenie. W obiekcie znajdują się również sale konferencyjne i biblioteka.

Jak wyjaśnia kierowniczka Stacji, do dyspozycji użytkowników pozostają liczne pomieszczenia laboratoryjne o łącznej powierzchni 897 m2, w tym w pełni urządzone laboratorium chemiczne, tzw. pokój wagowy z kompletem nowoczesnych wag, magazyny do przechowywania odczynników chemicznych i próbek formalinowanych oraz szklarnia.

Strony: 1 2

Zaloguj się Logowanie

Komentuj